Adoptie | Belgopocket

Ik wil een kind adopteren. Wat zijn de voorwaarden? Welke zijn de stappen?

De adoptie van een kind moet op goede motieven gebaseerd zijn en mag slechts gebeuren in het belang van het kind en met respect voor de fundamentele rechten die in internationaal recht voor kinderen erkend zijn. Een internationale adoptie is slechts mogelijk wanneer voor het kind in het land van herkomst geen andere plaatsings- of adoptiemogelijkheid gevonden werd.

Voor de kandidaat-adoptieouders die in Vlaanderen wonen, begeleidt de centrale autoriteit van de Vlaamse Gemeenschap of een door haar erkende instelling de adoptie.

VOORWAARDEN OM TE ADOPTEREN
Een adoptie is altijd aan enkele voorwaarden gekoppeld, of het nu om een gewone adoptie gaat (er blijven bepaalde banden met de natuurlijke ouders bestaan) of om een volle adoptie (er zijn helemaal geen banden meer met de natuurlijke ouders).

De kandidaat-adoptanten moeten ten minste 25 jaar oud zijn en minstens 15 jaar ouder dan het geadopteerde kind. Wanneer het gaat om het kind van je huwelijkspartner of samenwonende partner dan moet je als adoptant slechts 18 jaar zijn en is het leeftijdsverschil minimum 10 jaar.
Adoptie is mogelijk door koppels van verschillend geslacht of van hetzelfde geslacht (gehuwd, niet-verwante wettelijk samenwonenden, niet-verwante feitelijk samenwonenden die minstens drie jaar samenwonen) en door alleenstaanden.
De adoptant of adoptanten moeten door de jeugdrechter geschikt en bekwaam worden bevonden. Zij moeten dus de nodige sociale en psychologische kwaliteiten bezitten.
De biologische ouders van een minderjarig kind moeten akkoord gaan met de adoptie.
Een kind dat minstens 12 jaar oud is, moet zijn toestemming geven.

Die voorwaarden gelden voor adopties door personen die in België verblijven. In sommige landen is de wetgeving heel wat restrictiever. Bij een internationale adoptie moet de wetgeving van het land van herkomst van het kind worden nageleefd. Zij kan onder meer betrekking hebben op de leeftijd van de adoptant en van de geadopteerde, het leeftijdsverschil tussen beiden, de burgerlijke staat van de adoptanten en hun gezondheidstoestand. Vreemdelingen die in België verblijven moeten niet alleen de Belgische wetgeving naleven maar ook, in voorkomend geval, de wetgeving van het land waar zij adopteren en die van hun eigen land.

STAPPEN VAN HET ADOPTIEPROCES
De adoptie van een kind omvat verschillende stappen : de voorbereiding, de beoordeling van de geschiktheid door de rechtbank, de matching, de beslissing tot adoptie en de begeleiding na de adoptie. Het verloop van deze verschillende stappen verschilt lichtjes naargelang het om een binnenlandse of een internationale adoptie gaat.

Iedereen die wil adopteren moet in de eerste plaats een voorbereidingscyclus volgen. Die cyclus heeft onder meer tot doel informatie te verstrekken over de procedures en de kandidaten te begeleiden in het proces dat gaat van de adoptiewens tot de uitwerking van een project. Die voorbereiding is ook verplicht voor de adoptie van een naast familielid (kind van een familielid, van de samenwonende partner, kind dat in een pleeggezin is geplaatst). Hiertoe moeten de kandidaat-adoptanten bij de Vlaamse centrale autoriteit een aanvraag indienen.

De voorwaarde inzake de matching is bedoeld om een adoptiegezin aan te stellen dat geschikt is om aan de behoeften, de eigenschappen en de ervaringen van het kind en aan de capaciteiten en beperkingen van de kandidaat-adoptanten te beantwoorden. Deze stap geldt niet voor intrafamiliale adoptie.

De jeugdrechtbank beoordeelt de geschiktheid van de personen die een minderjarig kind willen adopteren. Hiertoe beveelt de rechtbank in de meeste gevallen een maatschappelijk onderzoek aan. Hieruit moet blijken of de adoptanten over de nodige sociaal-psychologische eigenschappen beschikken.

Voor de adoptie van een kind dat in België woont, wordt de adoptiebeslissing door de rechtbank uitgesproken in hetzelfde vonnis als dat wat betreft de geschiktheid. Voor een internationale adoptie moeten de kandidaat-adoptieouders eerst in België een geschiktheidsvonnis gekregen hebben. Dit vonnis heeft een aanvankelijke geldigheidsduur van 4 jaar. Onder bepaalde voorwaarden kan dit met 2 jaar worden verlengd. De adoptiebeslissing die in het buitenland verkregen wordt, moet erkend worden door de federale centrale autoriteit. Daarna heeft de adoptie rechtsgevolgen in België.

Na de adoptie staat de Vlaamse Gemeenschap via haar erkende adoptiediensten in voor begeleiding van en advies aan de adoptieouders. Als er zich moeilijkheden voordoen, verwijzen zij de adoptieouders door naar gespecialiseerde beroepsmensen.

Federale Overheidsdienst Justitie
Directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele Rechten en Vrijheden
Dienst Internationale Adoptie – Federale Centrale Autoriteit
Waterloolaan 115
1000 Brussel
Tel. 02 542 71 61
adoption.int.adoptie@just.fgov.be
www.justitie.belgium.be/adoptie

Vlaamse overheid
Vlaamse Centrale Autoriteit inzake adoptie (VCA)
Kind en Gezin
Hallepoort 27
1060 Brussel
Tel. 02 533 14 76 - 02 533 14 77
adoptie@kindengezin.be
www.kindengezin.be

"Internationale adoptie", Federale Overheidsdienst Justitie, 2009, 16 p.
Gratis brochure te downloaden van www.justitie.belgium.be/adoptie