Jeugddelinquentie | Belgopocket

Welke beslissingen kan het gerecht nemen ten opzichte van een minderjarige delinquent?

De beslissingen van het gerecht ten opzichte van een minderjarige delinquent worden genomen op basis van een aantal factoren: de ernst van de feiten, de veroorzaakte schade, de persoonlijkheid van de jongere, zijn leeftijd ... De doelstellingen die worden nagestreefd zijn opvoeding, responsabilisering en sociale re-integratie. De bescherming van de samenleving is ook een element waarmee rekening wordt gehouden.

JEUGDPARKET
Op basis van de elementen van het dossier beslist het parket of het de zaak bij de jeugdrechtbank aanhangig maakt of seponeert (= geen vervolging instelt).

Vooraleer de zaak te seponeren en als de feiten niet zeer ernstig zijn, kan het jeugdparket de jongere een waarschuwingsbrief sturen of hem samen met zijn ouders oproepen voor een mondelinge herinnering aan de wet.

Het parket kan ook een bemiddeling voorstellen tussen de jongere, zijn of haar ouders en het slachtoffer. Het resultaat is positief wanneer de jongere tot inzicht komt en tot herstel overgaat: excuses, terugbetaling ...

JEUGDRECHTER
Wanneer het parket beslist heeft de zaak bij de jeugdrechtbank aanhangig te maken, kan de jeugdrechter voorlopige maatregelen van bewaring, behoeding of opvoeding nemen. Deze voorlopige maatregelen kunnen maximaal 6 maanden duren. Als de jongere minstens 12 jaar oud is, moet de jeugdrechter hem of haar horen. De jongere wordt bijgestaan door een advocaat.

De jeugdrechter kan de volgende beslissingen nemen: de jongere vrijspreken, hem berispen, de eerder opgelegde voorlopige maatregelen handhaven of nieuwe maatregelen nemen. De rechter moet zijn beslissingen motiveren. Hierbij wordt rekening gehouden met een aantal factoren: de persoonlijkheid van de jongere, zijn leeftijd, zijn maturiteit, de familiale en sociale omgeving, het schoolbezoek, de veiligheid van de jongere, de ernst van de feiten en de omstandigheden waarin ze werden gepleegd, de schade en de gevolgen voor het slachtoffer, het gevaar dat de jongere al dan niet vormt voor de samenleving en de antecedenten.

MAATREGELEN OP GROND VAN DE LEEFTIJD
Voor een kind dat op het ogenblik van de feiten jonger was dan 12 jaar, kan de jeugdrechtbank enkel drie maatregelen nemen: berisping, plaatsing onder toezicht van een sociale dienst of intensieve opvoedkundige begeleiding.

Als de jongere 12 jaar is of ouder kiest de jeugdrechter in de eerste plaats voor het herstelrechtelijk aanbod. Dit omvat bemiddeling en herstelgericht groepsoverleg. Als de partijen een akkoord bereiken, wordt een intentieverklaring opgesteld en voorgelegd aan de rechter, die ze officieel zal goedkeuren, behalve wanneer ze in strijd is met de openbare orde. Daarna zal een sociale dienst controleren of de jongere de verbintenissen naleeft.

De jeugdrechter kan ten aanzien van de jongere ook andere maatregelen nemen:

Hij kan de jongere onder toezicht van een sociale dienst plaatsen.
Hij kan de jongere verplichten een opvoedkundige prestatie van algemeen nut te verrichten ten voordele van de gemeenschap (de maximumduur bedraagt 150 uur).
De jongere kan huisarrest krijgen als hij het ouderlijk gezag niet eerbiedigt of met verkeerde vrienden optrekt.
De rechter kan ook een ambulante therapeutische behandeling opleggen.
In uitzonderlijke gevallen kan hij de plaatsing (pleeggezin, gemeenschapsinstelling, ziekenhuisdienst ...) bevelen.

Het behoud in de leefomgeving is soms aan bepaalde voorwaarden onderworpen. Een sociale dienst ziet toe of deze voorwaarden al dan niet nageleefd worden. Bijvoorbeeld: naar school gaan, een opvoedkundige prestatie van algemeen nut verrichten, niet omgaan met bepaalde personen, welbepaalde plaatsen vermijden, het huisarrest in acht nemen.

De jeugdrechtbank kan de maatregelen indien nodig verlengen tot de leeftijd van 23 jaar.

UITHANDENGEVING
Elke minderjarige van 16 jaar en ouder die een ernstig feit pleegt of die eerder al een jeugdbeschermingsmaatregel opgelegd kreeg als gevolg van delinquente daden, riskeert een uithandengeving. In dat geval wordt de jongere berecht als een volwassene, hetzij door een bijzondere kamer binnen de jeugdrechtbank, samengesteld uit 2 jeugdrechters en een correctionele rechter, hetzij door het hof van assisen. Alvorens de zaak uit handen te geven moet de jeugdrechter een maatschappelijk onderzoek en een medisch-psychologisch onderzoek van de jongere laten uitvoeren.

Wend je tot een advocaat of tot het justitiehuis van je gerechtelijk arrondissement. (Zie Nuttige adressen.)

"De aanpak van jeugddelinquentie", Federale Overheidsdienst Justitie, 2007, 23 p.
Gratis brochure te downloaden van www.justitie.belgium.be