PDF versieWat ligt aan de basis van de huidige klimaatverandering? Wat is het broeikaseffect? Hoe wordt het bestreden? Hoe kan ik mijn steentje bijdragen?
Het toenemende broeikaseffect heeft gevolgen voor het klimaat. Sinds 1906 is de aarde met 0,7 graden opgewarmd. Het peil van de oceanen is met 10 tot 25 cm gestegen. Als men wereldwijd geen ingrijpende maatregelen neemt om de uitstoot van broeikasgassen zoals koolstofdioxide (CO2) te verminderen, zou dit kunnen leiden tot een ernstige verstoring van het klimaat met orkanen, neerslag, droogtes en extreme temperaturen tot gevolg.
OORZAKEN VAN DE KLIMAATVERANDERING
De aarde warmt op door de zonnestralen en geeft deze warmte terug af onder de vorm van infrarode straling. Broeikasgassen, waarvan CO2 het belangrijkste is, houden een deel van deze straling vast in de dampkring. Zonder dit natuurlijke verschijnsel zou de aarde veel te koud zijn. Het probleem is echter dat de voorbije twee eeuwen fossiele brandstoffen als aardgas, steenkool en aardolie massaal gebruikt werden voor verwarming, transport, energieopwekking ... Deze menselijke activiteiten hebben gezorgd voor een enorme toename van de uitstoot van broeikasgassen: de CO2-concentratie bijvoorbeeld is met 35% gestegen. Op wereldschaal leidt dit langzaam maar zeker tot veranderingen in het klimaat, mogelijk met verstrekkende gevolgen voor de landbouw, de gezondheid, de veiligheid … op onze planeet.
In België zijn er twee sectoren die sinds 1990 een onophoudelijke groei hebben gekend: de verwarming van gebouwen (ruim 21% van de totale uitstoot in ons land) en het wegvervoer (zowel personenwagens als vrachtvervoer, samen 18%). Hieruit blijkt dat onder meer gezinnen nog een belangrijke inspanning kunnen (en zullen moeten) leveren. Sectoren die er in geslaagd zijn hun uitstoot sinds 1990 te doen dalen, zijn (cijfers voor 2008) de energiesector (met onder andere de elektriciteitscentrales: -20%), de industrie (energieverbruik: -20%, en productieprocessen: -11%), de landbouw (-7%) en de afvalsector (-1%).
INTERNATIONALE VERPLICHTINGEN
Het klimaatverdrag van de Verenigde Naties uit 1992, dat door 194 landen werd ondertekend, schept een algemeen kader voor de internationale strijd tegen de opwarming van de aarde. Het Protocol van Kyoto (van kracht sinds 2005) is het eerste uitvoeringsbesluit van dit klimaatverdrag en legt bindende doelstellingen (met boeteclausules) vast om de uitstoot van broeikasgassen in de industrielanden terug te dringen. Dit protocol is inmiddels door 193 landen geratificeerd (situatie in februari 2011), waaronder België. Tussen 2008 en 2012 moet België zijn uitstoot van broeikasgassen met 7,5% verminderen ten opzichte van zijn uitstoot in 1990.
Het Europees klimaat/energiepakket (januari 2008) verplicht de lidstaten om de inspanningen op te drijven om op EU-niveau de uitstoot te reduceren met 20% tegen 2020. In dit kader moet België de uitstoot van een aantal sectoren met 15% verminderen: het betreft hier meer precies de sectoren bouw, transport, landbouw en industrie die niet onder het Europees emissiehandelsysteem voor bedrijven (EU ETS) vallen.
Op internationaal niveau wordt druk gewerkt aan een opvolger voor het Protocol van Kyoto. Deze opvolger zou van start moeten gaan in 2013.
INITIATIEVEN VAN DE OVERHEID
De federale en gewestelijke overheden namen al talrijke maatregelen op het vlak van energie, vervoer en afval.
De inspanningen in de energiesector zijn gericht op rationeel energieverbruik, een hogere energie-efficiëntie en investeringen in hernieuwbare energiebronnen. Zo wordt bijvoorbeeld de bouw van een windmolenpark in de Noordzee financieel ondersteund.
In de vervoersector wil de overheid je aanzetten om vaker het openbaar vervoer te gebruiken en je milieuvriendelijker te verplaatsen (stappen en fietsen). Een beter aanbod van het openbaar vervoer, via investeringen in het openbaar vervoernet, en de terugbetaling van abonnementen voor het openbaar vervoer door de werkgever en fiscale tegemoetkomingen staan hierbij centraal.
In Wallonië zet een ecobonussysteem aan tot de aankoop van een nieuwe of tweedehandsauto die minder CO2 uitstoot. Zuinige firmawagens geven de bedrijven bovendien recht op een grotere fiscale aftrek.
In de afvalsector werden de volgende maatregelen genomen:
- vermindering van afval aan de bron
- bevordering van sorteren en recycleren van afval
- hergebruik van goederen via de kringloopwinkels
- aanpassing van de verbrandingsinstallaties
- opwaardering van biogassen om warmte en elektriciteit te produceren
JOUW MEDEWERKING
Je kunt elke dag je steentje bijdragen tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, bijvoorbeeld door het openbaar vervoer te gebruiken, een zuinigere wagen te kiezen en minder te rijden, te investeren in energiebesparing in je woning, groene stroom af te nemen, afval te voorkomen en te recycleren ...
Voor algemene informatie over klimaatverandering
Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu
Directoraat-generaal Leefmilieu
Victor Hortaplein 40 bus 10
1060 Brussel
Contact Center: 02 524 97 97
info@milieu.belgie.be
www.klimaat.be
Voor informatie over klimaatbeleid in het Vlaams Gewest
Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu en Gezondheid
Koning Albert II-laan 20 bus 8
1000 Brussel
Tel. 02 553 11 20
lucht.hinder.gezondheid@lne.vlaanderen.be
www.lne.be/themas/klimaatverandering
Voor informatie over klimaatverandering in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Leefmilieu Brussel - BIM
Administratie voor Leefmilieu en Energie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Gulledelle 100
1200 Brussel
Tel. 02 775 75 75
info@leefmilieubrussel.be
www.leefmilieubrussel.be
Verstuur naar een vriend