Schenkingsrechten

PDF versie

Ik wil mijn erfgenamen bij leven bepaalde goederen schenken. Hoeveel schenkingsrechten moeten zij betalen? Kan men deze belasting vermijden?

Door bij leven goederen te schenken aan je erfgenamen verminder je de waarde van het vermogen dat je na je overlijden achterlaat en dus ook de successierechten die zij op de erfenis moeten betalen.

Elke schenking is normaal gezien onderworpen aan belasting. Het gaat om "schenkingsrechten" op de waarde van de roerende of onroerende goederen die de begiftigde kosteloos krijgt. Onder bepaalde voorwaarden kun je deze schenkingsrechten vermijden.

BAND VAN VERWANTSCHAP
De schenkingsrechten zijn hoger of lager volgens de waarde van de goederen en volgens de graad van verwantschap tussen de schenker en de begiftigde.

In rechte lijn (dus tussen ouders en kinderen, tussen echtgenoten en, onder bepaalde voorwaarden, tussen samenwonenden) bedragen die rechten minstens 3% en hoogstens 30% voor de hoogste belastingschijf.

In de drie gewesten zijn samenwonenden gelijkgeschakeld met gehuwden maar het begrip samenwonenden verschilt van gewest tot gewest.

Andere schenkingsrechten dan in rechte lijn zijn veel hoger. Afhankelijk van de verschillende belastingschijven, bedragen die schenkingsrechten voor begiftigden zonder enige band van verwantschap met de schenker bijvoorbeeld 30 tot 80% in het Vlaams en Waals Gewest en 40 tot 80% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Toch is het zo dat roerende schenkingen (meubelen, geld, effecten …) onder bepaalde voorwaarden in de drie gewesten onderworpen zijn aan een vast tarief van 3% in rechte lijn en 7% in de andere gevallen.

Bovendien voorziet het Waals Gewest in een tussentarief van 5% voor schenkingen in de zijlijn (tussen broers en zusters, ooms, tantes, neven en nichten).

Er bestaan ook verlaagde tarieven, abattementen, progressiviteitsregels en vrijstellingen die verschillen naargelang het gewest, de begiftigde en de aard van de overgedragen goederen (gezinswoning, bouwgrond, onderneming …).

VERMIJDEN VAN DE RECHTEN
Er zijn drie voorwaarden die samen vervuld moeten zijn om op een schenking geen belastingen te betalen:

1. Het moet gaan om roerende goederen die onderhands geschonken worden: geld, kunstwerken, effecten aan toonder, meubilair …. Voor de schenking van onroerende goederen is sowieso een notariële akte vereist en die is onderworpen aan registratierechten.

2. Bij de schenking van een roerend goed is er geen registratie nodig als je de gift uitvoert zonder "plechtige bekrachtiging". We noemen dat een handgift of bankgift.

• Bij de handgift gaat het om een gewone overdracht van hand tot hand. Toch is het aangeraden als bewijs altijd een schriftelijk document in twee exemplaren op te stellen: een voor de schenker en een voor de begiftigde. Dat contract moet je niet laten registreren waardoor er geen registratierechten verschuldigd zijn.
• Bij een bankgift worden gelden of effecten overgeschreven van de rekening van de schenker naar de bank- of effectenrekening van de begiftigde. Zo kan een schenker de effectenrekening op zijn naam overschrijven naar een effectenrekening op naam van de begiftigde. Het is aangeraden dat zowel schenker als begiftigde de bankgift met een aangetekende brief bevestigen. Vermeld in de brieven duidelijk dat het om een gift gaat. Op het overschrijvingsformulier zelf laat je de ruimte voor mededelingen blanco.

3. Je moet geen successierechten betalen als de schenker nog minstens 3 jaar leeft. Zoniet zul je dat wél moeten doen. Het is dus belangrijk dat je kunt aantonen dat de hand- of bankgift vóór die periode van 3 jaar heeft plaatsgevonden. Zorg ervoor dat je bewijzen hebt. Rekeninguittreksels kunnen hiervoor nuttig zijn.

TARIEVEN DIE DE GEWESTEN TOEPASSEN
Omdat de tarieven van de schenkingsrechten tot de bevoegdheid van de gewesten behoren, verschillen ze naargelang de fiscale woonplaats van de schenker in het Vlaams, het Waals of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt. Als de fiscale woonplaats van de schenker tijdens een periode van 5 jaar vóór zijn gift in verscheidene gewesten lag, gelden de tarieven van het gewest waar zijn fiscale woonplaats in die 5 jaar het langst gevestigd was.

Voor algemene informatie over de schenkingsrechten
Federale Overheidsdienst Financiën
Algemene administratie van de Patrimoniumdocumentatie
Rechtszekerheid
Koning Albert II-laan 33 bus 50
1030 Brussel
Contact Center: 0257 257 57
info.reg@minfin.fed.be 
www.minfin.fgov.be

• www.fisconet.fgov.be
    
• "Wegwijs in schenkingen en nalatenschappen", Federale Overheidsdienst Financiën, 2012, 90 p.
  Gratis brochure te bestellen of te downloaden:
  Federale Overheidsdienst Financiën
  Stafdienst strategische coördinatie en communicatie
  Koning Albert II-laan 33 bus 70
  1030 Brussel
  www.minfin.fgov.be