Schulden en overmatige schuldenlast

PDF versiePDF versie

Ik heb schulden die ik niet kan betalen. Hoe groot is het risico dat beslag wordt gelegd op mijn bezittingen of mijn loon? Hoe kan ik dat vermijden? Word ik geregistreerd als wanbetaler?


Je hebt geld geleend of een wagen, meubels ... op krediet gekocht en je kunt niet meer afbetalen. Je hebt fiscale schulden of je krijgt facturen voor gas, elektriciteit, telefoon, medische kosten ... die je op de vervaldag niet meer kunt betalen. In deze gevallen neem je best onmiddellijk contact op met je schuldeisers (instellingen of personen aan wie je geld verschuldigd bent) om je situatie uit te leggen. Niet reageren lost niets op. Integendeel, je situatie gaat erop achteruit want je zult bijkomende kosten moeten betalen.

Je kunt met je verschillende schuldeisers regelingen treffen. Je kunt bijvoorbeeld een grotere spreiding van betaling vragen, zodat de afbetalingstermijn langer wordt dan eerst gepland was. Ben je door een overmatige fiscale schuldenlast in een uitzichtloze situatie terechtgekomen, dan kun je onder bepaalde voorwaarden een uitzonderlijke maatregel genieten: het onbeperkt uitstellen van de invordering van je fiscale schulden. De fiscale administratie zal dit echter niet doen als je meerdere schuldeisers hebt. In dat geval neem je best contact op met het OCMW van je gemeente om na te gaan of een procedure van collectieve schuldenregeling geen betere oplossing is.

GOEDERENBESLAG EN LOONBESLAG
Als je niet reageert op de brieven van je schuldeisers, loop je tamelijk snel het risico dat je met een beslag te maken krijgt. Alvorens tegen jou een procedure in te stellen, kan je schuldeiser van de rechter de toestemming krijgen om een bewarend beslag uit te voeren. Hij kan ook aansturen op een vonnis waarmee hij zich tot een gerechtsdeurwaarder kan wenden. Je schuldeiser brengt je officieel op de hoogte van de beslissing van de rechter. Als je niet reageert, zal de deurwaarder je een bevel tot betaling opsturen. Als je nog steeds niet reageert, zal hij overgaan tot uitvoerend beslag op je goederen of je loon.

Wat je meubelen betreft. De deurwaarder kan niet alles in beslag nemen. Hij kan geen beslag leggen op: bedden, linnengoed, linnenkasten, tafel en stoelen van de eetkamer, het fornuis, de koelkast, de wasmachine en de toestellen voor verwarming en verlichting. Hij kan evenmin beslag leggen op de voorwerpen die dienen voor je kinderen en hun studies, op gezelschapsdieren en op datgene wat je absoluut nodig hebt voor je beroep.

Wat je loon of vervangingsinkomen betreft. De schuldeiser kan zich wenden tot je werkgever of de instelling die je uitbetaalt en op je loon of vervangingsinkomen beslag laten leggen. Maar er zijn beperkingen. De berekening ervan verschilt naargelang van de omvang en het type van inkomen waarover je beschikt.

Grensbedragen van het loonbeslag (bedragen op 1 januari 2012):

  • onder 1.037 euro kan men geen enkel beslag leggen
  • op de schijf van 1.037,01 tot 1.113 euro: 20% (= maximum van 15,20 euro)
  • op de schijf van 1.113,01 tot 1.228 euro: 30% (= maximum van 34,50 euro)
  • op de schijf van 1.228,01 tot 1.344 euro: 40% (= maximum van 46,40 euro)
  • meer dan 1.344,01 euro: 100%

Grensbedragen van het beslag op een vervangingsinkomen (bedragen op 1 januari 2012):

  • onder 1.037 euro: geen beslag mogelijk
  • op de schijf van 1.037,01 tot 1.113 euro: 20% (= maximum van 15,20 euro)
  • op de schijf van 1.113,01 tot 1.344 euro: 40% (= maximum van 92,40 euro)
  • meer dan 1.344 euro: 100%

Aan de grensbedragen van elke schijf die hierboven vermeld worden, moet nog 64 euro per kind ten laste worden toegevoegd.

Op bepaalde uitkeringen of inkomsten is geen beslag mogelijk.

LOONAFSTAND
De schuldeiser kan je schuld ook recupereren via de loonafstand. In de contracten om een krediet te verkrijgen (die je normaal gezien ondertekend hebt), staat meestal een bepaling over loonafstand. Daardoor kan de kredietverlener zich tot je werkgever wenden om je schuld rechtstreeks van je loon af te houden. De grensbedragen voor loonafstand zijn dezelfde als die voor loonbeslag. Je kunt je altijd tegen loonafstand verzetten, maar je zult wel moeten bewijzen dat de schuldeiser niet in zijn recht is.

DE CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN VAN DE NATIONALE BANK
De consumentenkredieten (lening op afbetaling, kredietopening …) en de hypothecaire kredieten die voor privédoeleinden werden afgesloten, worden ingeschreven in het bestand van de gereglementeerde registraties van de Centrale voor kredieten aan particulieren van de Nationale Bank. Dit bestand bestaat uit een positief luik (hierin worden alle afgesloten kredietcontracten geregistreerd) en een negatief luik (hierin worden de wanbetalingen van deze kredieten geregistreerd). Naast dit bestand registreert de Centrale in het bestand van de niet-gereglementeerde registraties de zichtrekeningen met een ongeoorloofd debetsaldo alsook de wanbetalingen in de kredieten voor beroepsdoeleinden. Dit bestand van de niet-gereglementeerde registraties omvat dus enkel een negatief luik.

Voor personen die een lening aanvragen, raadpleegt de kredietgever de Centrale. Hij verneemt er het aantal lopende leningen, de bedragen ervan alsook eventuele geregistreerde wanbetalingen. De consument heeft het recht, op basis van de wet op het privéleven en de wet betreffende de Centrale voor kredieten aan particulieren, te vragen welke gegevens over hem worden bijgehouden en eventueel deze te laten verbeteren.

Tijdens de eerste registratie in één van de bestanden ontvangt de betrokken persoon een brief van de Centrale voor kredieten aan particulieren met de naam van de kredietgever en het nummer van de lening waarvoor hij werd geregistreerd als wanbetaler. Na regularisatie van het krediet worden de gegevens van het negatieve luik nog gedurende één jaar bijgehouden.

SCHULDBEMIDDELINGSDIENSTEN EN COLLECTIEVE SCHULDENREGELING
Schulden hebben is geen schande. Als je ze niet meer kunt betalen, kun je bijstand krijgen. OCMW’s en CAW's organiseren schuldbemiddelingsdiensten. Je kunt ze aanspreken, je financiële problemen uitleggen en proberen een regeling met je schuldeisers te treffen.

Er bestaat ook een gerechtelijke procedure, de collectieve schuldenregeling, die aan personen die tot over hun oren in de schulden zitten de mogelijkheid biedt om zich tot de Arbeidsrechtbank te wenden om een regeling te vinden met de schuldeisers. De rechter stelt een schuldbemiddelaar aan en die zal een oplossing zoeken. Als de schuldbemiddelaar geen akkoord bereikt, legt de rechter zelf een oplossing op. De diensten voor schuldbemiddeling kunnen je informeren over deze procedure en je, als dat nodig is, helpen bij het indienen van een verzoekschrift.

Contacten Consument

Overmatige fiscale schuldenlast
Federale Overheidsdienst Financiën

Contact Center: 0257 257 57

1700 (gratis nummer, elke werkdag van 9 tot 19 uur)
www.vlaanderen.be

Diensten voor schuldbemiddeling in Vlaanderen
Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Afdeling Welzijn en Samenleving
Koning Albert II-laan 35 bus 30
1030 Brussel
Tel. 02 553 33 30 
welzijnensamenleving@wvg.vlaanderen.be
www.welzijnensamenleving.be

Voor inlichtingen over de geregistreerde gegevens van uw kredieten
Nationale Bank van België
Centrale voor kredieten aan particulieren

de Berlaimontlaan 3
1000 Brussel
www.nbb.be (online consultatie van uw kredieten)

In geval van een meningsverschil omtrent de geregistreerde gegevens
Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
Hoogstraat 139
1000 Brussel
Tel. 02 213 85 40
commission@privacycommission.be
www.privacycommission.be

Meer weten Consument