Wanneer is een product veilig? Bestaan er normen waaraan producten moeten voldoen? En hoe zit het met speelgoed?
De wet legt een algemeen principe vast dat voor alle niet-voedingsproducten geldt: alleen veilige producten mogen op de markt gebracht worden. De fabrikant, zijn vertegenwoordiger in België, de invoerder of de distributeur moeten de garantie geven dat het aangeboden product veilig is. Er bestaan specifieke reglementeringen voor de verschillende soorten van producten en diensten: speelgoed, machines, kermisattracties, liften, gasapparaten, de uitbating van zonnecentra ...
Bij correct gebruik of in redelijk te verwachten omstandigheden wordt een product als veilig beschouwd wanneer het:
- geen enkel gevaar vertoont voor de gezondheid en de veiligheid van de consument;
- in alle omstandigheden even veilig is: bij installatie, ingebruikname, onderhoud en gebruik;
- slechts een beperkt, maar nog steeds aanvaardbaar risico inhoudt en een hoge bescherming van de veiligheid en de gezondheid van de verbruiker nog steeds gegarandeerd is.
Er bestaan technische normen voor bepaalde producten. Voor speelgoed bijvoorbeeld geldt de Europese norm NBN EN 71 als referentie. Van een fabrikant die deze norm naleeft, neemt men aan dat zijn producten veilig zijn. Producenten zijn echter niet verplicht een norm te volgen. Men kan perfect veilig speelgoed produceren met andere technieken dan die van de norm NBN EN 71. Maar een fabrikant die de geldende normen niet toepast, zal moeten bewijzen dat het product veilig is. Dat is de algemene regel, zeker voor speelgoed. Dat bewijs moet hij leveren aan de hand van tests uitgevoerd door een onafhankelijk controleorganisme.
CE-MARKERING
De CE-markering is geen kwaliteitslabel en geen bewijs van controle en goedkeuring door de overheid. Het is een middel waarmee de fabrikant duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de essentiële eisen inzake veiligheid, volksgezondheid en leefmilieu. Het geeft ook aan dat alle procedures voor de beoordeling van de conformiteit werden gevolgd. De CE-markering is bijvoorbeeld verplicht om speelgoed in de Europese Unie op de markt te mogen brengen. Hiermee verklaart de fabrikant dat zijn speelgoed veilig is.
CONTROLES
Op de Belgische markt worden miljoenen producten te koop aangeboden. Het is onmogelijk die allemaal systematisch te controleren. De overheid treedt gericht op bij klachten van gebruikers of na een incident. Elk jaar wordt een controleprogramma voor bepaalde types van producten opgesteld.
Bij de beoordeling van de veiligheid van een product onderzoekt men:
- de kenmerken van het product, de samenstelling, de verpakking en de gebruiksaanwijzing inzake montage, installatie en onderhoud
- het mogelijke effect op de veiligheid van andere producten
- de aanbiedingsvorm van het product (etikettering, waarschuwingen, aanwijzingen ...)
- of het product geen gevaar oplevert voor bepaalde groepen van mensen, zoals kinderen en ouderen
GEBRUIKSAANWIJZING EN ANDERE VERMELDINGEN
Alle informatie voor de gebruiker moet in ons land opgesteld zijn in de taal van het gewest waarin het product te koop wordt aangeboden. Een product is immers veiliger als je de richtlijnen voor de montage, de installatie en de handleiding goed begrijpt. Als aan deze verplichting niet voldaan is, moet de fabrikant of zijn vertegenwoordiger in België op eenvoudig verzoek de handleiding in de gevraagde taal bezorgen. Hun contactgegevens moeten op het product of op de verpakking staan. Als je brief zonder gevolg blijft, kun je terecht bij het Centraal Meldpunt voor Producten van de Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.
ANTIEK EN TWEEDEHANDSPRODUCTEN
De wet op de productveiligheid is niet van toepassing op antiek en ook niet op tweedehandsproducten als de verkoper duidelijk aan de koper heeft gemeld dat het product nog moet worden hersteld. Op tweedehandsproducten die al hersteld werden of opnieuw in goede staat zijn gebracht, is de wet inzake productveiligheid wel van toepassing.
PRODUCTEN EN DIENSTEN MET EIGEN REGLEMENTERINGEN EN CONTROLES
Voor voedingsmiddelen, dierenvoeders, farmaceutische producten, chemische stoffen en preparaten, biociden, pesticiden en meststoffen bestaan er afzonderlijke reglementeringen en controles. Maar dat wil niet zeggen dat hun verpakking gebreken mag vertonen of onveilig mag zijn. Integendeel. Als het deksel van een pot confituur of een potje babyvoeding scherpe randen zou hebben, kan de overheid maatregelen nemen op basis van de wet op de productveiligheid.
![]()
Voor elke vraag of klacht over de veiligheid van een product
Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Centraal Meldpunt voor Producten
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel
Tel. 0800 12 033 (gratis nummer)
info.consumentenproducten@economie.fgov.be
economie.fgov.be
![]()











