PDF versieIk ben werknemer en zwanger. Hoeveel zwangerschapsverlof kan ik krijgen? Kan ik na mijn bevalling meer tijd aan mijn kind besteden? Heeft de vader ook recht op verlof? Heb ik in geval van adoptie ook recht op verlof?
Om na een bevalling of een adoptie het kind goed op te vangen in het gezin en er goed voor te kunnen zorgen, bestaan er naast het moederschapsverlof een aantal andere formules voor verlof of werkonderbreking. Ze gelden voor de moeder, de vader of voor beide ouders.
MOEDERSCHAPSVERLOF
Wanneer je verneemt dat je zwanger bent, heb je er belang bij om dit snel aan je werkgever te melden omdat je vanaf dat moment op een aantal punten beschermd bent. Het is aangewezen om dit per aangetekende brief of tegen afgifte van een ontvangstbevestiging te doen. Als je gaat bevallen, heb je als werkneemster recht op een moederschapsverlof van 15 weken. Beval je van een meerling, dan duurt het verlof in principe 17 weken, maar je kunt het tot 19 weken verlengen.
Het moederschapsverlof dat je vóór de bevalling opneemt, heet zwangerschapsverlof.
Het moederschapsverlof dat je na de bevalling opneemt, heet bevallingsrust.
Wanneer de bevalling dichterbij komt, heb je zowel het recht als de plicht om zwangerschapsverlof op te nemen. Dit kun je ten vroegste 6 weken voor de verwachte bevallingsdatum nemen. Het moet ten laatste 7 dagen voor de vermoedelijke bevallingsdatum ingaan. Je kunt de bevallingsrust dus verlengen met de dagen die je voor de bevalling niet hebt opgenomen (met een maximum van 5 weken). Na de bevalling moet je minstens 9 weken bevallingsrust nemen (maximum 14 weken als je het zwangerschapsverlof overdraagt). Heb je dagen zwangerschapsverlof die je kunt overdragen dan kun je het werk hervatten en maximum twee weken houden die je kunt omzetten in verlofdagen van postnatale rust. Zo kun je afwisselen tussen werk en tijd voor de baby. Dit verlof moet wel genomen worden binnen de 8 weken die volgen op de dag van de werkhervatting.
Tijdens de 15 weken moederschapsverlof ontvang je van je ziekenfonds een uitkering in verhouding tot je loon. De eerste 30 dagen bedraagt die vergoeding 82% van het (niet-geplafonneerde) loon. Vanaf de 31e dag en in geval van verlenging, bedraagt deze uitkering 75% van het begrensde loon.
VADERSCHAPSVERLOF
Na de geboorte van je kind heb je als vader recht op 10 dagen verlof. Je moet dat verlof opnemen binnen de 4 maanden na de geboorte. Je kunt die 10 dagen in één keer of gespreid over een langere periode opnemen. De eerste 3 dagen betaalt je werkgever het volledige loon uit. De 7 volgende dagen krijg je van het ziekenfonds een vergoeding die overeenkomt met 82% van je geplafonneerde brutoloon. Om een uitkering van het ziekenfonds te krijgen moet je aan jouw ziekenfonds een inlichtingenblad vragen. Als je gebruik maakt van je recht op vaderschapsverlof of geboorteverlof, geniet je onder bepaalde voorwaarden van een ontslagbescherming.
ADOPTIEVERLOF
Elke man of vrouw heeft recht op adoptieverlof om een geadopteerd kind in het gezin op te vangen. Je moet het verlof opnemen binnen de 2 maanden na de inschrijving van het kind in het bevolkingsregister van je gemeente. Het verlof duurt maximum 6 weken als het kind jonger is dan 3 jaar en maximum 4 weken als het kind ouder is dan 3 jaar.
De eerste 3 dagen betaalt je werkgever je volledige loon. Voor de volgende dagen krijg je een uitkering van het ziekenfonds. Deze uitkering moet je ten minste een maand voor de ingang van het adoptieverlof aanvragen bij jouw ziekenfonds.
BORSTVOEDINGSPAUZES
Als werkneemster heb je het recht om je werk te onderbreken om je kind borstvoeding te geven of om melk af te kolven. De borstvoedingspauze mag een half uur duren. Als je per dag 4 uur werkt, heb je recht op één pauze. Werk je minstens 7u30 per dag, dan heb je recht op twee pauzes. Je mag deze pauzes in een of twee keer opnemen.
Je mag tot 7 maanden na de geboorte van je kind borstvoedingspauzes nemen, in uitzonderlijke omstandigheden kan dit verlengd worden naar 9 maanden. De uren worden niet uitbetaald, maar geven wel recht op een uitkering van het ziekenfonds. Om een uitkering van het ziekenfonds te krijgen voor borstvoedingspauzes moet je, samen met je werkgever, maandelijks een attest invullen.
OUDERSCHAPSVERLOF
Het ouderschapsverlof geeft zowel de moeder als de vader de kans om na de geboorte of de adoptie van een kind de loopbaan te onderbreken. In de privésector kan dat op verschillende manieren.
- Elke voltijdse of deeltijdse werknemer kan de loopbaan gedurende 3 maanden volledig onderbreken. Je kunt die periode opsplitsen per maand.
- Elke voltijdse werknemer kan gedurende een periode van 6 maanden overschakelen op halftijdse prestaties. Je kunt die periode opsplitsen per 2 maanden.
- Elke voltijdse werknemer kan gedurende een periode van 15 maanden zijn arbeidsprestaties met een vijfde verminderen. Je kunt die periode opnemen in delen van 5 maanden.
Dit recht kun je opnemen vanaf de geboorte of adoptie van het kind tot aan zijn 12e verjaardag. Tijdens het ouderschapsverlof krijg je een onderbrekingsvergoeding van de RVA.
LOOPBAANONDERBREKING EN TIJDSKREDIET
Deze systemen geven je ook de kans je loopbaan te onderbreken of je prestaties te verminderen om beter voor je kinderen te kunnen zorgen. Je krijgt van de RVA een onderbrekingsvergoeding.
PLEEGZORGVERLOF
Een pleegouder die officieel door een rechtbank of een erkende dienst werd aangeduid, kan maximum 6 dagen per jaar op het werk afwezig zijn. Hij kan dit verlof gebruiken om zittingen bij te wonen, de plaatsingsdienst of de biologische familie te ontmoeten ... Tijdens de schorsing van de arbeidsovereenkomst wegens pleegzorg heeft de werknemer recht op een bijdrage van de RVA. Wanneer verschillende werknemers als pleeggezin worden aangeduid moeten zij, zo nodig, die 6 verlofdagen onder elkaar verdelen.
VERLOF ZONDER WEDDE
Je kunt aan je werkgever altijd verlof zonder wedde vragen. Hij is echter niet verplicht dit toe te staan. Tijdens dat verlof moet je werkgever je niet betalen. Sommige paritaire comités hebben een collectieve arbeidsovereenkomst gesloten die het verlof zonder wedde regelt.
Voor informatie over de diverse vormen van verlof
kun je terecht bij de Algemene Directie van de individuele arbeidsbetrekkingen bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (Tel. 02 233 48 22) of op het kantoor van het Toezicht op de Sociale Wetten van je streek (zie Nuttige adressen).
Voor informatie over de vergoedingen in geval van moederschaps-, vaderschaps- en adoptieverlof, en borstvoedingspauzes
kun je terecht bij je ziekenfonds.
Voor informatie over de onderbrekingsvergoedingen
kun je terecht op het RVA-kantoor van je streek (zie Nuttige adressen).
"Wegwijs in werk en ouderschap", Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, 2009, 76 p.
Gratis brochure te bestellen of te downloaden:
Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
Cel publicaties
Ernest Blerotstraat 1
1070 Brussel
Tel. 02 233 42 11
publicaties@werk.belgie.be
www.werk.belgie.be
Verstuur naar een vriend