Voedselveiligheid | Belgopocket

Kan ik gerust zijn in wat ik eet? Bestaat er controle op de voedselketen?

De voedselketen is onderworpen aan wetten en controles, omdat het over onze gezondheid gaat. Wanneer men ondanks alles toch een product (voedingswaren, verpakking of keukengereedschap) op de markt aantreft dat besmet is of waarvan het gebruik risico’s inhoudt, moet het uit de handel verdwijnen. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) verwittigt de bevolking via de media en geeft alle mogelijke details: lotnummer, productiedatum, vervaldatum, winkels die het hebben verkocht ...

De vastgestelde besmettingen zijn vooral van chemische of biologische aard. Andere vaststellingen van overtredingen hebben betrekking op vreemde voorwerpen in het voedsel (glas ...), op de verstreken houdbaarheidsdatum of uiterste verbruiksdatum en op een slechte bewaartemperatuur. Dankzij de traceerbaarheid van producten kan men de bron van het probleem opsporen. Voedingswaren uit de illegale handel ontsnappen aan de kwaliteitscontroles en vormen vaak een risico voor de gezondheid van de consumenten.

EUROPESE UNIE
Europa is de grootste invoerder en uitvoerder ter wereld van levensmiddelen en diervoeder. De Europese normen en controles gelden voor levensmiddelen en voor diervoeder. De in 2002 opgerichte Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EAV) heeft als prioriteit:

de hoogste veiligheidsnormen te bereiken;
de verantwoordelijkheid van producenten en leveranciers te benadrukken, voornamelijk met betrekking tot zelfcontrole;
de traceerbaarheid van alle producten doorheen de hele voedselketen te garanderen;
de snelle meldingsplicht van besmettingen aan alle lidstaten in te voeren via het Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF, snel alarmsysteem voor voedsel en diervoeder);
aan de consument correcte, essentiële en precieze informatie te verschaffen op het etiket.

BELGIË
Ons land is op het gebied van voedselveiligheid nog iets strenger dan de Europese Unie. Onze regelgeving is niet beperkt tot de producenten en leveranciers van levensmiddelen en diervoeder. Zij geldt ook voor de onderaannemers, verpakkers en vervoerders. Iedereen die in de voedselketen bedrijvig is, moet bij het FAVV bekend zijn.

Voorop in de wettelijk geregelde aanpak staan:

de toepassing van het voorzorgsbeginsel in alle schakels van de voedselketen;
de registratie van alle betrokken bedrijven;
de zelfcontrole van de producenten, onder de controle van het FAVV en de erkende inspectiediensten;
de transparantie van het productieproces ten aanzien van de overheid;
de traceerbaarheid van alle grondstoffen, producten, additieven, genetisch gewijzigde organismen (ggo's) ...;
de traceerbaarheid in alle risicosectoren en slachthuizen;
de meldingsplicht van incidenten of besmettingen;
een goede hygiëne in landbouw en veeteelt;
het verplicht bijhouden van een register over de behandeling van dieren en gewassen (zieke dieren komen niet in de voedselketen terecht);
het onderzoek naar en de beteugeling van contaminanten in de voedselketen, zoals antibiotica, cortisonen, hormonen (ons land heeft wellicht de strengste wetgeving van Europa), zware metalen (lood, cadmium, kwik ...), chemische stoffen (restanten van pesticiden, dioxines, pcb’s ...), bacteriën (salmonella, listeria), niet toegelaten ggo's ...

Voor reststoffen van pesticiden gelden er maximale normen. Die zijn berekend op een gemiddelde consumptie door de meest kwetsbare bevolkingsgroep.

De additieven die bij de productie van voedingswaren worden gebruikt, moeten op het etiket worden vermeld. De referentie begint met een letter E, met een aantal cijfers erachter. Veel gebruikte categorieën van additieven zijn kleurstoffen, bewaarmiddelen, antioxydanten (tegen verkleuren en bederf), emulgatoren (tegen klonteren), geleermiddelen, verdikkingsmiddelen, smaakversterkers en zoetstoffen.

GENETISCH GEWIJZIGDE ORGANISMEN
Voor het gebruik van genetisch gewijzigde organismen (ggo’s) is het beleid van ons land afgestemd op dat van de Europese Unie. De Europese Commissie laat alleen het gebruik van ggo’s toe waarvan wetenschappelijk vastgesteld is dat de genetisch gewijzigde stof even veilig is als het voedingsmiddel dat niet genetisch gewijzigd werd. De ggo’s moeten in alle stadia van de voedselketen traceerbaar zijn en moeten veilig zijn voor mens, dier en leefmilieu. Zij worden geval per geval onderzocht in het bijzonder op giftigheid, het verwekken van allergieën, de effecten op de voedingswaarde, de stabiliteit van de genetisch gewijzigde stof en ongewenste neveneffecten.

ETIKET
Het etiket van een product moet alle informatie bevatten die de consument in staat stelt met kennis van zaken aankopen te doen.

De belangrijkste zijn:

naam en aard van het product, alsook naam en adres van de producent, invoerder, verpakker of verkoper;
de ingrediënten, met inbegrip van allergenen, additieven, alcoholgehalte en ggo’s;
de houdbaarheidsdatum of uiterste verbruiksdatum en de bewaarvoorschriften;
de inhoud in milliliter, liter, gram of kilogram (zonder de verpakking);
het erkenningsnummer in geval van dierlijke producten;
de plaats van oorsprong of herkomst als dat noodzakelijk is voor een goede informatie aan de consument.

Je bent als consument de laatste schakel in de voedselketen. Volg, voor je eigen gezondheid, nauwgezet de voorschriften inzake bewaring en bereiding van voedingswaren.

Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu
Directoraat-generaal Dier, Plant en Voeding
Victor Hortaplein 40 bus 10
1060 Brussel
Tel. 02 524 73 51 - 02 524 73 52
afp.food@health.fgov.be
www.gezondheid.belgie.be

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV)
Meldpunt
AC-Kruidtuin - Food Safety Center
Kruidtuinlaan 55
1000 Brussel
Tel. 0800 13 550 (gratis nummer)
meldpunt@favv.be
www.favv.be

www.efsa.europa.eu (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid)
www.europa.eu
www.qualityfood.be
www.veiligvoedsel.org