Ik wil zelfstandige worden en/of mijn eigen bedrijf opstarten. Aan welke voorwaarden moet ik voldoen en welke stappen moet ik ondernemen?
Een zelfstandige oefent een beroepsactiviteit uit, in hoofdberoep of bijberoep, zonder gebonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of een statuut. De meest uiteenlopende beroepen en activiteiten komen voor, van handelaars, winkeliers en vrije beroepen (advocaten, architecten, apothekers, dokters ...) tot vaklieden, landbouwers, veetelers ...
Je moet 18 jaar zijn om je als zelfstandige te kunnen vestigen. Alleen vaklieden vormen hierop een uitzondering: zij kunnen vanaf 16 jaar zelfstandige worden als hun ouders of voogd daarmee akkoord gaan.
VERPLICHTE STAPPEN
Je moet de volgende stappen zetten om zelfstandige te worden:
- Een rekening openen. Je moet bij de bank een zichtrekening openen die alleen voor je beroepsactiviteiten dient.
- Een oprichtingsakte opstellen als je een vennootschap opricht. Die oprichtingsakte moet met name neergelegd worden bij de griffie van de bevoegde rechtbank van koophandel en gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.
- Je inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. Die inschrijving moet gebeuren uiterlijk de dag van de aanvang van de zelfstandige activiteit.
- Als zelfstandige in eigen naam (natuurlijke persoon) moet je je enkel bij een erkend ondernemingsloket aanmelden. Neem de documenten mee die bewijzen dat je bekwaam bent om jouw activiteit uit te oefenen: basiskennis bedrijfsbeheer voor elke handels- of ambachtsactiviteit, beroepsbekwaamheid voor een aantal gereglementeerde beroepen, vergunningen, toelatingen ...
- Als vennootschap gebeurt de inschrijving bij de griffie van de bevoegde rechtbank van koophandel.
Wanneer vastgesteld wordt dat je een andere beroepsactiviteit uitoefent dan deze welke in de Kruispuntbank van Ondernemingen vermeld wordt, riskeer je een administratieve geldboete van 500 euro tot 2.000 euro per vastgestelde inbreuk. - Je aanmelden bij de btw-administratie. Als je een activiteit uitoefent die onderworpen is aan de btw dan moet je bedrijfsnummer geactiveerd worden als btw-nummer. De bevoegde controledienst is die van je woonplaats (voor natuurlijke personen) of van de administratieve hoofdzetel van je bedrijf (voor rechtspersonen). Het ondernemingsloket kan deze inschrijving ook voor jou regelen, tegen betaling.
- Je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen of bij de Nationale Hulpkas voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen. Je moet dit doen uiterlijk op het moment dat je start met je zelfstandige activiteit. Bij laattijdige aansluiting wordt een administratieve geldboete opgelegd van 500 euro tot 2.000 euro.
DEKKING VAN DE SOCIALE ZEKERHEID
Als zelfstandige moet je sociale bijdragen betalen. Je betaalt een voorlopige bijdrage tot het einde van het derde volledige kalenderjaar van je activiteiten. Zodra je inkomsten voor deze jaren bekend zijn, wordt deze bijdrage geregulariseerd. Vanaf het vierde jaar worden de bijdragen definitief berekend op basis van de reële beroepsinkomsten als zelfstandige tijdens het derde voorafgaande jaar van je activiteiten.
Dankzij die sociale bijdragen heb je in hoofdzaak recht op de terugbetaling van gezondheidszorgen, uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid of invaliditeit, moederschapsverzekering, kinderbijslag en geboortepremie, sociale verzekering bij faillissement en pensioen.
Je moet ook aangesloten zijn bij een ziekenfonds of bij de Nationale Hulpkas voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen om recht te hebben op de verzekering voor geneeskundige verzorging. Deze verplichte verzekering dekt zowel de grote risico’s (operaties, ziekenhuisopname ...), als de kleine risico’s (dokter, tandarts, geneesmiddelen ...). Deze verzekering is in de sociale bijdragen inbegrepen.
PLAN JONGE ZELFSTANDIGEN
Het plan jonge zelfstandigen is gericht op werkzoekenden onder de 30 jaar die zich willen vestigen als zelfstandige. Zij kunnen begeleiding en een lening met voorkeurtarief krijgen.
![]()
Voor algemene informatie over de toegangsvoorwaarden tot het beroep en de te zetten stappen
Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand en Energie
Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel
Contact Center: 0800 12 033 (gratis nummer)
info.eco@economie.fgov.be
economie.fgov.be (hier vind je ook de lijst van de erkende ondernemingsloketten)
Voor informatie over het sociaal statuut van de zelfstandigen
Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid
Directie-generaal Zelfstandigen
Administratief Centrum Kruidtuin
Finance Tower
Kruidtuinlaan 50 bus 120
1000 Brussel
Tel. 02 528 64 50
zelfindep@minsoc.fed.be
www.socialsecurity.fgov.be
www.socialsecurity.be
Voor informatie over financiële steun aan zelfstandigen en het "Plan jonge zelfstandigen"
Participatiefonds
de Lignestraat 1
1000 Brussel
Tel. 02 210 87 87
info@fonds.org
www.fonds.org
![]()
- www.belgium.be
- "Zich vestigen als zelfstandige", Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie, 2011, 52 p.
Gratis brochure te bestellen of te downloaden:
Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Infoshop
Vooruitgangstraat 48
1210 Brussel
Tel. 02 277 55 76
infoshop@economie.fgov.be
economie.fgov.be - "Het sociaal statuut van de zelfstandige: uw rechten en plichten", RSVZ, 2012, 36 p.
Gratis brochure te bestellen bij het RSVZ (zie Nuttige adressen) of te downloaden van www.rsvz-inasti.fgov.be - "Wegwijs in de overstap van werkzoekende naar zelfstandige", Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, 2011, 64 p.
Gratis brochure te bestellen of te downloaden:
Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
Cel Publicaties
Ernest Blerotstraat 1
1070 Brussel
Tel. 02 233 42 13
publicaties@werk.belgie.be
www.werk.belgie.be - "Vademecum van de onderneming", Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.
Je kunt het vademecum downloaden via economie.fgov.be. - BEST-inventaris, nov. 2004.
Brochure te bestellen of te downloaden via:
Secretariaat van de Interministeriële Economische Commissie
Bureau van de voorzitter - Cel Internationale Coördinatie
Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel
Tel. 02 277 79 58
cei.iec@economie.fgov.be
economie.fgov.be











